Na h-ealain Ghaidhlig deatamach do chor na Gaidhlig
28 an t-Samhain 2006
The Demand for Gaelic Arts: Patterns and Impacts
S'urrainn dhut a choimead a fosgladh dhan a ‘Rannsachadh Mòr’ air Google Video agus a pictoran air flickr
Tha a’ mhòr-chuid de dhaoine sna h-Eileanan Siar agus san Eilean Sgitheanach is Loch Aillse dhen bheachd gu bheil na h-ealain Ghàidhlig riatanach do dh’ath-nuadhachadh agus leasachadh na Gàidhlig. Ged as e dibhearsain agus soillearachadh prìomh amasan nan ealain Gàidhlig, tha suirbhidh ùr a’ sealltainn mar a tha iad a’ toirt buaidh air beachdan pearsanta agus beachdan choimhearsnachdan agus air giùlan dhaoine ann an caochladh dhòighean.
’S e an suirbhidh as motha a chaidh a chumail riamh air Ghàidhlig agus na h-ealain a th’ ann an ‘Rannsachadh Mòr’, agus fhuaras 1,250 freagairt às dèidh a sgaoileadh gu 1 taigh anns gach 4 sna h-Eileanan Siar agus san Eilean Sgitheanach is Loch Aillse. Tha an rannsachadh a’ dearbhadh ceangal cudromach eadar an h-ealain Ghàidhlig agus cor na Gàidhlig, le 80% de dhaoine a fhreagair dhen bheachd gu bheil leudachadh agus leasachadh sna h-ealain Ghàidhlig deatamach do ghleidheadh na Gàidhlig. Sheall an sgrùdadh cuideachd gu bheil 77% de dhaoine a fhreagair a’ coimhead air na h-ealain Ghàidhlig mar bhrosnachadh mòr do dh’òigridh a bhith ag ionnsachadh na Gàidhlig agus a bhith leudachadh an cuid Gàidhlig, agus gu bheil an treas pàirt de dhaoine a chaidh a thomhas san t-suirbhidh aig a bheil clann aois sgoile ag ràdh gun do phiobraich tachartasan (Gaelic artistic activities) ealain Gàidhlig iad a bhith deònach coimhead ri Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig.
Tha an rannsachadh a’ cur ri sgrùdadh eile dhen aon seòrsa, a rinn Oilthigh Caledonian Ghlaschu ann an 1996, agus tha na builean gu sònraichte luachmhor seach gun urrainnear coimeas a dhèanamh ri builean roimhe seo, agus sin a’ ciallachadh gun urrainnear coimhead air mar a tha beachdan agus giùlan dhaoine air atharrachadh thar nan deich bliadhna a dh’fhalbh. ’S e aon de na atharrachaidhean as motha a thachair san ùine sin gu bheil barrachd dhaoine a’ creidsinn gu bheil na h-ealain agus an cultar Gàidhlig riatanach do leasachadh eaconomach sna bliadhnaichean ri thighinn ann an sgìrean an t-suirbhidh, agus 70% de dhaoine a fhreagair thar gach roinn socio-eaconomach a-nis dhen bheachd sin.
Chaidh an rannsachadh a bharantachadh le Pròiseact nan Ealan às leth GASD. ’S iad an t-Ollamh Alan Sproull agus an Dotair Dùghlas Chalmers bho Sgoil Ghnìomhachais Oilthigh Caledonian Ghlaschu a rinn an sgrùdadh.
